Saturday, July 24, 2021

जन्म के वक्त बच्चे का वजन बता सकता है कि उसे भविष्य में Type 2 Diabetes होगा या नहीं: स्टडी


नई दिल्ली: अमेरिका के सेंटर फॉर डिजीज कंट्रोल एंड प्रिवेंशन (CDC) की मानें तो दुनियाभर में सिर्फ वयस्कों में ही नहीं बल्कि बच्चों में भी डायबिटीज (Diabetes) के मामले तेजी से बढ़े हैं. अकेले अमेरिका की बात करें तो यहां भी 2002 से 2020 के बीच हर साल 20 साल से कम उम्र के बच्चों और किशोरों में टाइप 2 डायबिटीज के मामलों में हर 4.8 प्रतिशत की बढ़ोतरी और टाइप 1 डायबिटीज के मामलों में 1.9 प्रतिशत की बढोतरी देखने को मिली है. ऐसे में अब एक नई स्टडी में बताया गया है कि जन्म के वक्त बच्चे का वजन कितना है (Birth weight) इसके जरिए ही यह पता लगाया जा सकता है कि बच्चे को आगे चलकर टाइप 2 डायबिटीज होने का खतरा है या नहीं.

बर्थ वेट और डायबिटीज रिस्क के बीच है लिंक

BMJ ओपेन डायबिटीज रिसर्च एंड केयर नाम के जर्नल में प्रकाशित इस नई स्टडी की मानें तो जन्म के वक्त अगर बच्चे का वजन 2.5 किलोग्राम से अधिक है तो इस बात की आशंका अधिक है कि उसे वयस्क होने पर टाइप 2 डायबिटीज (Type 2 Diabetes) हो सकता है. जन्म के समय बच्चे का वजन यानी बर्थ वेट का संबंध इंसुलिन (Insulin) जैसे ग्रोथ फैक्टर-1 (IGF-1) के सर्कुलेटिंग लेवल से है. यह इंसुलिन से मिलता जुलता हार्मोन है जो बचपन में बच्चे की ग्रोथ को प्रभावित करता है और वयस्कों में एनर्जी मेटाबॉलिज्म को.

ये भी पढ़ें- कम हाइट वालों को टाइप 2 डायबिटीज का खतरा अधिक

टाइप 2 डायबिटीज के जोखिम कारक

शोधकर्ताओं की मानें तो स्टडी के सबूतों से यह संकेत मिलता है कि किसी व्यक्ति के जीवन काल में टाइप 2 डायबिटीज होने की संवेदनशीलता शुरुआती जीवन या बचपन में और वयस्क होने पर सामने आने वाले जोखिम कारक (Risk Factors), दोनों पर संयुक्त रूप से निर्भर करती है. IGF-1 के सर्कुलेटिंग लेवल, बर्थ वेट और टाइप 2 डायबिटीज होने के खतरे के बीच क्या संबंध है इसका पता लगाने के लिए शोधकर्ताओं ने यूके बायोबैंक स्टडी में शामिल 1 लाख 12 हजार 736 महिलाओं और 68 हजार 354 पुरुषों के डेटा की जांच की. 

ये भी पढ़ें- रोज अंडा खाना पड़ सकता है भारी, हो सकती है टाइप 2 डायबिटीज की बीमारी

आईजीएफ-1 लेवल और डायबिटीज के बीच है लिंक

स्टडी में शामिल प्रतिभागियों पर औसतन 10 साल तक नजर रखी गई जिसके बाद यह बात सामने आयी कि 3299 लोगों में टाइप 2 डायबिटीज विकसित हुआ. जिन प्रतिभागियों में IGF-1 का लेवल कम था उनमें डायबिटीज के लिए लाइफस्टाइल और क्लिनिकल रिस्क फैक्टर्स ज्यादा थे. IGF-1 के लेवल और टाइप 2 डायबिटीज के बीच एक स्पष्ट जुड़ाव सामने आया: IGF-1 का लेवल जितना कम होगा, टाइप 2 डायबिटीज का खतरा उतना ही अधिक होगा. लेकिन इस जुड़ाव या संबंध में बर्थ वेट की वजह से काफी बदलाव आया, हालांकि केवल उन लोगों के लिए जिनका जन्म के समय वजन 2.5 किलोग्राम या उससे अधिक था, और केवल पुरुषों में.

(नोट: किसी भी उपाय को करने से पहले हमेशा किसी विशेषज्ञ या चिकित्सक से परामर्श करें. Zee News इस जानकारी के लिए जिम्मेदारी का दावा नहीं करता है.)

सेहत से जुड़े अन्य लेख पढ़ने के लिए यहां क्लिक करें.





Source link

MORE Articles

ఎంపీటీసీకి కేసీఆర్ ఫోన్-ఆ కార్యక్రమానికి ఆహ్వానం-ఈటల రాజేందర్ చిన్నోడు,పట్టించుకోవద్దని కామెంట్…

హుజురాబాద్ ఉపఎన్నిక వేళ 'దళిత బంధు' పథకానికి శ్రీకారం చుట్టిన ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్... ఈ నెల 26న దానిపై తొలి అవగాహన కార్యక్రమం నిర్వహించనున్నారు. ప్రగతి భవన్ వేదికగా జరగనున్న ఈ కార్యక్రమానికి...

Second Hand Stress: कहीं आप दूसरों का तनाव तो नहीं झेल रहे, जान लें ये संकेत

तनाव एक नैचुरल मेंटल रिएक्शन है, जो विपरीत व मुश्किल परिस्थितियों के दौरान महसूस होता है. अत्यधिक तनाव लेना आपके मानसिक स्वास्थ्य के...

YS Viveka Murder: రంగయ్య ఇంటి వద్ద భారీ భద్రత-తెర పైకి 3 పేర్లు-హైకోర్టుకు సునీల్ యాదవ్?

తెర పైకి ముగ్గురి పేర్లు... జమ్మలమడుగు మెజిస్ట్రేట్‌లో రంగయ్య ఇచ్చిన వాంగ్మూలం సంచలనం రేపుతోంది. 9 మందికి ఈ హత్యలో ప్రమేయం ఉన్నట్లుగా రంగయ్య చెప్పారన్న ప్రచారం...

Protein rich Veg Foods: प्रोटीन लेने के लिए खाएं ये 4 शाकाहारी फूड, छोड़ देंगे मीट-मछली

Vegetarian Foods for Protein: सिर्फ जिम जाने वाले या बॉडी बनाने वाले लोगों को ही प्रोटीन की जरूरत नहीं होती है. बल्कि एक...

రోడ్ల దుస్థితిపై టీడీపీ వార్ .. చింతమనేనిని అడ్డుకున్న పోలీసులు, దేవినేని ఉమా, గద్దె రామ్మోహన్ అరెస్ట్

రామచంద్రాపురంలో గుంతలు పూడ్చే కార్యక్రమంలో చింతమనేని దెందులూరు నియోజకవర్గంలో మాజీ ఎమ్మెల్యే చింతమనేని ప్రభాకర్ గుంతల మాయమైన రోడ్లను పూడుస్తూ తమ నిరసనను తెలియజేశారు. పెదవేగి మండలం...

రాష్ట్రపతి, ప్రధానికి ఫిర్యాదు చేశారు.. ఆ దొంగలు అంటూ రఘురామ..

రఘురామ కృష్ణరాజు మరోసారి ఫైరయ్యారు. వైసీపీ సర్కార్, సీఎం జగన్ లక్ష్యంగా మరోసారి విమర్శలు చేశారు. జగన్, విజయసాయిరెడ్డిని ఉద్దేశించి పరోక్షంగా కామెంట్ చేశారు. రఘురామ కృష్ణరాజు వర్సెస్ జగన్ సర్కార్ మధ్య...

పరకాలలో హైటెన్షన్-ప్రత్యేక జిల్లాకు పోరాటం ఉధృతం-ఎమ్మెల్యే ధర్మారెడ్డికి వ్యతిరేకంగా నినాదాలు

హన్మకొండ జిల్లాలోని పరకాలలో శనివారం(జులై 24) తీవ్ర ఉద్రిక్త పరిస్థితులు చోటు చేసుకున్నాయి. పరకాల పట్టణాన్ని అమరవీరుల జిల్లా కేంద్రంగా ఏర్పాటు చేయాలన్న డిమాండుతో చేపట్టిన బంద్ కార్యక్రమం ఉద్రిక్తతలకు దారితీసింది. మొదట...

Stay Connected

98,675FansLike
224,586FollowersFollow
56,656SubscribersSubscribe