Tuesday, June 22, 2021

Martian Cloud: मंगल ग्रह पर दिखा 1800 KM लंबा सफेद बादल, ISRO के मंगलयान ने उठाया रहस्य से पर्दा


नई दिल्ली: मंगल ग्रह (Mars) पर जीवन के प्रमाण की खोज के तहत एक विचित्र तरह का लंबा सफेद बादल देखने को मिला है. पिछले कई वर्षों से ये बादल मंगल के आसमान में अक्सर देखने को मिल रहे हैं. लेकिन अब जाकर इस बादल का रहस्य खुला है. इस रहस्य को सुलझाने में भारत के मंगलयान की भी अहम भूमिका है.

रहस्यमयी बादल 

इस बादल की उत्पत्ति सौर मंडल के सबसे ऊंचे ज्वालामुखी पहाड़ के आसपास ही होती है. ये लंबा सफेद बादल बेहद रहस्यमयी था. वैज्ञानिकों ने इसे पहले भी कई बार देखा था. आइए जानते हैं इस बादल से जुड़े सभी रहस्य के बारे में.

ये भी पढ़ें- मिशन मंगल: NASA के Perseverance Rover ने भेजा ऑडियो, सुनिए कैसी है Mars पर हवाओं की आवाज

मंगल ग्रह पर सौर मंडल का सबसे बड़ा ज्वालामुखी

गौरतलब है कि मंगल ग्रह पर सौर मंडल का सबसे बड़ा ज्वालामुखी है. इसका नाम ओलिंपिस मॉन्स (Olympus Mons) है. कहते हैं कि यह ज्वालामुखी सौर मंडल का सबसे ऊंचा पहाड़ है. यह मंगल ग्रह के दक्षिणी हिस्से में स्थित है. इसके ऊपर से हर साल एक सफेद बादल की लंबी सी पूंछ मंगल ग्रह पर देखने को मिलती है.

हर दिन करीब 80 बार बनता और बिगड़ता है ये बादल 

आपको जानकार हैरानी होगी कि ओलिंपिस मॉन्स (Olympus Mons) के ऊपर बनने वाला यह सफेद बादल हर दिन करीब 80 बार बनता और बिगड़ता है. जैसे- पिछली बार इसकी पूंछ की लंबाई 1800 किलोमीटर थी और इसकी चौड़ाई 150 किलोमीटर थी. इस बादल को अर्सिया मॉन्स एलॉन्गेटेड क्लाउड (Arsia Mons Elongated Cloud) कहते हैं.

कैसे ली गई तस्वीर 

यूरोपियन स्पेस एजेंसी (ESA) के मार्स एक्सप्रेस ऑर्बिटर (Mars Express Orbiter – MEO) ने अर्सिया मॉन्स एलॉन्गेटेड क्लाउड (Arsia Mons Elongated Cloud) की तस्वीर ली है.  MEO में विजुअल मॉनिटरिंग कैमरा (VMC) ने इसकी तस्वीरें और वीडियो बनाया है.

ये भी पढ़ें- Weird: बांगडो, बॉम्बिल, चेम्बाली सहित देश की 7 मशहूर मछलियों में मिला माइक्रोप्लास्टिक, इंसानों के लिए है खतरनाक जहर

सूरज निकलने से पहले आता है ये बादल 

यूरोपियन स्पेस एजेंसी और नासा के वैज्ञानिकों ने इस सफेद बादल स्टडी की तो पता चला कि यह बादल सूरज के उगने से पहले बना था. यह करीब ढाई घंटे तक मंगल ग्रह की सतह पर दिखाई देता रहा. ये खूबसूरत स दिखने वाला बादल 600 किलोमीटर प्रतिघंटा की रफ्तार से अपने सिरे से पूंछ की तरफ बह रहा था. इसके बाद यह अपनी उत्पत्ति वाली जगह से अलग हो गया और धूप खिलने तक गायब हो गया.

धरती पर भी बनते हैं ऐसे बादल 

लाल ग्रह पर बने अर्सिया मॉन्स एलॉन्गेटेड क्लाउड (Arsia Mons Elongated Cloud) को ओरोग्राफिक (Orographic) बादल भी कहते हैं. ये सतह पर दक्षिण दिशा से उत्तर दिशा की ओर बहता है. धरती पर भी कई बार ऐसे बादल बनते हैं लेकिन इनकी लंबाई-चौड़ाई इतनी ज्यादा नहीं होती. न ही मंगल ग्रह पर बने इस सफेद बादल की तरह धरती के बादल डायनेमिक होते हैं.

पांच सैटेलाइट्स की मदद से की गई स्टडी 

इस बादल की स्टडी के लिए पांच सैटेलाइट्स का उपयोग किया है उसमें भारत का मंगलयान (Mars Orbiter Mission) भी शामिल हैं. बाकी चार मिशन हैं- नासा का MAVEN, MRO, Viking-2 और मार्स एक्सप्रेस ऑर्बिटर. मंगलयान से प्राप्त तस्वीरें भी इस बादल और इसकी उत्पत्ति के जगह की तस्वीरें ले चुका है. जिसे यूरोपियन स्पेस एजेंसी ने इसरो से मांगा था.

विज्ञान से जुड़ी अन्य खबरें पढ़ने के लिए यहां क्लिक करें 

LIVE TV





Source link

MORE Articles

వైఎస్సార్ చేయూత .. రెండో ఏడు కూడా , వైఎస్ జగన్ చేతుల మీదుగా పేద మహిళల అకౌంట్లలో నగదు జమ

నేడు రెండో ఏడాది వైఎస్సార్ చేయూత పథకం అమలు ఇక తాజాగా ఏపీ ప్రభుత్వం ఎంతో ప్రతిష్టాత్మకంగా చేపట్టిన వైఎస్సార్ చేయూత పథకం కింద రెండవ ఏడాది...

రేవంత్ రెడ్డి వర్సెస్ కోమటిరెడ్డి : పీసీసీ పీఠం కోసం ఫైనల్ ఫైట్ : వర్కింగ్‌ ప్రెసిడెంట్‌గా కొండా సురేఖ..!!

టీపీసీసీ చీఫ్ ఎంపిక వ్యవహారం చివరి దశకు చేరుకుంది. కొంత కాలంగా సీరియల్ లా సాగిపోతున్న ఈ అంశం పైన తేల్చేయటానికి ఏఐసీసీ సిద్దమైంది. ఇప్పటి వరకు రేవంత్ రెడ్డి పేరు ప్రముఖంగా...

Sadist: భార్యను గొడ్డలితో ముక్కలుగా నరికి తందూర్ కాల్చినట్లు కాల్చేసిన భర్త, ఏం జరిగిందంటే ?

ఇస్లామాబాద్/కరాచి: వ్యాపారం చేస్తున్న భర్త ఇంట్లో భార్య, పిల్లలను సంతోషంగా చూసుకుంటున్నాడు. సాఫీగా సాగిపోతున్న అతని జీవితాన్ని ఓ విషయంలో అతని సంసారాన్ని సర్వనాశనం చేసింది. షాపులో జరిగిన ఓ సంఘటన వలన...

అమెరికాలో నదిలో పడి ఏపీ యువకుడు మృతి, కలలు సాకారమవుతున్న వేళ విషాదం

వర్జీనియాలో ఆర్కిటెక్ట్‌గా సాయి ప్రవీణ్.. వివరాల్లోకి వెళితే.. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని గుంటూరు జిల్లా అమరావతి మండలం అత్తలూరు గ్రామానికి చెందిన మాదినేని వెంకట శ్రీనివాసరావు విద్యాశాఖలో అసిస్టెంట్...

క్షత్రియ సమాజం వార్నింగ్ వెనుక : నేటి పత్రికల్లో మంత్రి కౌంటర్ : సంచయిత అదే వర్గంగా ..దుమారం ఆగదా..!!

క్షత్రియ సమాజం పేరుతో ప్రకటనతో.. ఆ ప్రకటనలో ....రెండు తెలుగు రాష్ట్రాల్లో గౌర‌వ మ‌ర్యాద‌ల‌తో జీవ‌న విధానాన్ని సాగిస్తున్న సామాజిక వ‌ర్గం క్ష‌త్రియ స‌మాజం. మాలో నూటికి...

The one developer that publicly agreed to try Facebook’s VR ads is already backing away

Last Wednesday, Facebook announced that it would begin testing ads inside of Oculus Quest apps and said that the paid title...

Clubhouse is building a DM text chat feature – TechCrunch

Some Clubhouse users were treated to a surprise feature in their favorite app, but it wasn’t long for this world. A new UI...

Stay Connected

98,675FansLike
224,586FollowersFollow
56,656SubscribersSubscribe